Loondoorbetaling tijdens ziekte in de horeca
Werken in de horeca is vaak zwaar, zowel lichamelijk als geestelijk. Met onregelmatige uren en een hoog tempo is het logisch dat medewerkers soms ziek worden. Daarom is het belangrijk om de regels rond loondoorbetaling bij ziekte goed te kennen. Zowel werkgevers als werknemers moeten weten waar ze aan toe zijn als de werknemer uitvalt door ziekte.
Loondoorbetaling bij ziekte zorgt ervoor dat medewerkers financieel niet in de problemen komen als ze ziek zijn. Dit vermindert stress en bevordert herstel. Het voorkomt ook dat mensen doorwerken terwijl ze eigenlijk ziek zijn, wat slecht is voor hun gezondheid en de kwaliteit van het werk. Goede informatie over ziekteloon maakt werknemers minder kwetsbaar en helpt hen hun rechten te beschermen.
Wat houdt doorbetaling bij ziekte in?
Loondoorbetaling bij ziekte houdt in dat werknemers die ziek zijn (deels) hun loon krijgen doorbetaald gedurende de ziekteperiode. De regels hiervoor verschillen per land. In Nederland moeten werkgevers het loon van zieke werknemers maximaal 104 weken (2 jaar) doorbetalen.
Wat staat er in de horeca-cao?
In de horeca-cao staan de volgende afspraken:
· Eerste 52 weken: 95% van het maandloon
Volgende 52 weken: 75% van het maandloon
In de cao van het Nationaal Horeca Gilde zijn de volgende afspraken gemaakt:
Eerste 6 maanden: 95% van het loon
Vanaf 6 maanden: 75% van het loon
De aanvullende loondoorbetaling uit de horeca-cao is niet altijd vanzelfsprekend. Werknemers moeten meewerken aan hun herstel en re-integratie en de redelijke voorschriften van de werkgever en bedrijfsarts opvolgen. Wanneer een werknemer zonder geldige reden niet meewerkt aan de re-integratie, kan de werkgever de aanvullende loonbetaling opschorten of stopzetten.
Hoe zit het met wachtdagen?
Tijdens wachtdagen krijgt een zieke werknemer geen loon doorbetaald. In de Nederlandse wet staat dat werkgever maximaal twee wachtdagen mag toepassen, maar hiervan kan worden afgeweken bij cao.
In de horeca-cao staat dat maximaal één wachtdag mag worden toegepast, tenzij sprake is van een bedrijfsongeval of als gevolg van agressie en geweld tegen de werknemer. Wordt de werknemer binnen vier weken na werkhervatting opnieuw ziek, dan telt dit als hetzelfde ziektegeval en geldt er geen nieuwe wachtdag.
In de cao van het Nationaal Horeca Gilde zijn twee wachtdagen vastgelegd vanaf de tweede ziekmelding, tenzij sprake is van een bedrijfsongeval of ziekte door geweld tegen de werknemer. De twee wachtdagen worden per jaar worden ingehouden. Wordt de werknemer binnen vier weken na werkhervatting opnieuw ziek, dan telt dit als hetzelfde ziektegeval en geldt er geen nieuwe wachtdag. De werkgever kan de wachtdagen ook inhouden door verrekening met bovenwettelijke vakantiedagen.
Hoe wordt het loon berekend bij een oproepcontract of wisselende uren?
Veel horecamedewerkers werken met een oproepcontract, nulurencontract of een wisselend rooster. Word je ziek, dan wordt je loon doorgaans berekend op basis van het gemiddelde aantal gewerkte uren in de voorafgaande periode. Vaak wordt hiervoor gekeken naar de laatste 13 weken. Geeft deze periode geen representatief beeld van je normale werkzaamheden, dan kan een langere referteperiode worden gebruikt. Hierdoor ontvang je een loon dat beter aansluit bij wat je normaal gesproken zou hebben verdiend.
Wat gebeurt er als je tijdelijk contract afloopt tijdens ziekte?
Loopt je tijdelijke arbeidsovereenkomst af terwijl je ziek bent, dan eindigt in de meeste gevallen ook de loondoorbetalingsplicht van de werkgever op de einddatum van het contract. De werkgever meldt je vervolgens ziek bij het UWV. Als je aan de voorwaarden voldoet, kun je daarna een Ziektewet-uitkering ontvangen.
Wat gebeurt er als je gedeeltelijk weer aan het werk gaat?
Tijdens je re-integratie kun je soms gedeeltelijk je werkzaamheden hervatten. Je ontvangt dan loon over de uren die je werkt. Voor de uren waarop je nog arbeidsongeschikt bent, gelden de wettelijke regels en de afspraken uit de horeca-cao. Op die manier bouw je je werkzaamheden stap voor stap weer op zonder dat je direct volledig hoeft terug te keren.
Ben je AOW-gerechtigd?
Voor werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt gelden afwijkende regels. De werkgever hoeft het loon bij ziekte doorgaans niet gedurende 104 weken door te betalen. In plaats daarvan geldt een aanzienlijk kortere loondoorbetalingsperiode. Welke regels precies gelden, hangt af van de wet en de toepasselijke cao.
Verplichtingen van de werkgever
Werkgevers moeten voldoen aan een aantal verplichtingen wanneer sprake is van ziekte van werknemers. Ze moeten zorgen voor een veilige werkomgeving en ziekteverzuim proberen te voorkomen. Als een werknemer ziek wordt, moet de werkgever het loon doorbetalen en meewerken aan re-integratie. Dit betekent:
Loon doorbetalen volgens de wet en cao;
Contact houden met de zieke werknemer;
Een re-integratieplan opstellen met de bedrijfsarts;
Passend werk aanbieden als dat mogelijk is;
De voortgang van de re-integratie bijhouden;
Werkgevers moeten ook zorgen voor een goede verzuimbegeleiding. Dit kan via een arbodienst of zelfstandige bedrijfsarts. De werkgever moet de ziekmelding uiterlijk binnen één week doorgeven aan de arbodienst of de zelfstandige bedrijfsarts. Die beoordeelt dan of de werknemer echt ziek is en geeft advies over re-integratie. Bij dreigend langdurig ziekteverzuim dient de arbodienst of bedrijfsarts binnen 6 weken na de eerste ziektedag een probleemanalyse op te stellen. Binnen 2 weken na de probleemanalyse moeten werkgever en werknemer gezamenlijk een plan van aanpak opstellen, die vervolgens periodiek moet worden geëvalueerd.
Als een werknemer lang ziek is, moet de werkgever uiterlijk 42 weken na de eerste dag van ziekte een melding doen bij het UWV. Na 46 weken volgt een uitnodiging voor een gesprek bij het UWV. Hierin wordt besproken hoe de re-integratie verloopt en wat er nog moet gebeuren. Na ongeveer 88 weken ziekte ontvangt de werknemer een brief voor het aanvragen van een WIA-uitkering. Hierbij is het van belang dat de werkgever ervoor zorgdraagt dat het re-integratieverslag kan worden overhandigd aan het UWV.
Ziek door toedoen van iemand anders
Is je ziekte of letsel ontstaan doordat iemand anders aansprakelijk is, bijvoorbeeld na een verkeersongeval? Dan kan de werkgever in sommige gevallen het doorbetaalde loon verhalen op de aansprakelijke partij. Als werknemer ben je verplicht hieraan mee te werken wanneer de werkgever daarom vraagt.
Conclusie
Zowel werkgevers als werknemers in de horeca hebben rechten en plichten bij ziekte. Goede kennis hiervan helpt om problemen te voorkomen en zorgt voor een soepele re-integratie. Werknemers moeten zich aan de regels houden en actief meewerken aan hun herstel. Werkgevers moeten zorgen voor goede begeleiding en passende re-integratie. Goede communicatie en samenwerking tussen alle betrokken partijen zijn essentieel voor een succesvolle re-integratie. Door samen te werken kunnen beide partijen ervoor zorgen dat zieke werknemers zo snel mogelijk weer gezond aan het werk kunnen.
Het is belangrijk om de specifieke regels in je eigen arbeidscontract en cao goed te kennen. Deze kunnen namelijk afwijken van de algemene wet. Bij twijfel kun je altijd advies vragen aan je werkgever, vakbond of een juridisch adviseur. Zo weet je precies waar je aan toe bent als je onverhoopt ziek wordt tijdens je werk in de horeca.
Dit artikel is gecontroleerd door:
Sander (A.J.C.) Theunissen
Advocaat Arbeidsrecht (Counsel) - CLINT | Littler
Sander (A.J.C.) Theunissen heeft meer dan vijftien jaar ervaring en is gespecialiseerd in arbeidsrecht en medezeggenschapsrecht. Hij heeft onder andere voor ervaring opgedaan in arbeidsrecht voor de horeca.
Veelgestelde vragen: loondoorbetaling bij ziekte in de horeca
Wat te doen bij ziekte tijdens vakantie?
Meld dit direct aan je werkgever volgens de afgesproken procedure. Zorg indien mogelijk voor een medische verklaring. Hierdoor worden ziektedagen niet als vakantiedagen aangemerkt en kun je deze later alsnog opnemen.
Kan ik op vakantie tijdens langdurige ziekte?
Dit is mogelijk in overleg met de werkgever en de bedrijfsarts. De vakantie mag je herstel of re-integratie niet belemmeren.
Wat te doen bij een conflict over loondoorbetaling?
Probeer eerst in gesprek te gaan met je werkgever. Kom je er samen niet uit, schakel dan juridische hulp in, bijvoorbeeld via een vakbond of juridisch adviseur.
Wat als de werkgever zijn verplichtingen niet nakomt?
Herinner de werkgever eerst schriftelijk aan zijn wettelijke verplichtingen. Helpt dit niet, dan kun je een klacht indienen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie of juridisch advies inwinnen.
Wat als de werknemer zijn verplichtingen niet nakomt?
Wanneer een werknemer niet meewerkt aan de re-integratie of zich niet houdt aan de redelijke voorschriften van de werkgever of bedrijfsarts, kan de werkgever het loon opschorten of zelfs stopzetten. Bij ernstige overtredingen kan uiteindelijk ontslag volgen.
Hoe wordt mijn loon berekend als ik een nulurencontract heb?
Bij een oproepcontract of nulurencontract wordt het loon tijdens ziekte meestal berekend op basis van het gemiddelde aantal gewerkte uren over een representatieve periode.
Wat gebeurt er als mijn tijdelijke contract afloopt tijdens ziekte?
In de meeste gevallen stopt de loondoorbetalingsplicht van de werkgever op de einddatum van het contract. Mogelijk heb je daarna recht op een Ziektewet-uitkering via het UWV.
Gelden er andere regels als ik de AOW-leeftijd heb bereikt?
Ja. Voor AOW-gerechtigde werknemers gelden afwijkende regels en is de periode waarin de werkgever loon moet doorbetalen meestal korter.
Wat gebeurt er als ik ziek word door een verkeersongeval waarvoor iemand anders aansprakelijk is?
De werkgever kan in sommige gevallen het doorbetaalde loon verhalen op de aansprakelijke partij. Als werknemer moet je hieraan meewerken.