Overuren en vergoedingen in de horeca
In de horeca kan het aantal gewerkte uren per week sterk wisselen. Tijdens feestdagen, evenementen, vakanties of ziekte van collega’s werk je soms meer dan normaal. Toch is niet ieder extra gewerkt uur volgens de Horeca-cao direct een overuur.
De cao maakt onderscheid tussen meeruren en overwerk. Welk begrip geldt, hangt af van je contracturen en het totale aantal uren dat je tijdens de referteperiode werkt. Dat onderscheid bepaalt ook wanneer je recht hebt op tijd voor tijd of uitbetaling.
Deze uitleg is gebaseerd op de Horeca-cao 2025-2026.
Wat zijn meeruren en overuren in de horeca?
Meeruren zijn uren die je op verzoek van je werkgever werkt boven de gemiddelde arbeidsduur die in je arbeidsovereenkomst staat, maar die nog niet boven de normale voltijdse arbeidstijd uitkomen.
Werk je bijvoorbeeld in deeltijd en heb je een contract voor gemiddeld 24 uur per week? Dan zijn uren boven die gemiddelde contractomvang meestal meeruren, zolang je binnen de voltijdsnorm blijft.
Overuren
Van overwerk is volgens de Horeca-cao sprake wanneer je op verzoek van je werkgever in de referteperiode meer werkt dan:
de normale arbeidstijd van 1.976 uur;
de arbeidstijd die geldt bij aanwezigheidsdiensten; of
een langere arbeidstijd die individueel met jou is afgesproken.
Een extra lange werkweek betekent dus niet automatisch dat alle extra uren meteen overuren zijn. De Horeca-cao werkt met een referteperiode van twaalf maanden. Binnen die periode kunnen drukke en rustige weken tegen elkaar worden weggestreept.
Wat is de referteperiode?
De referteperiode is een periode van twaalf aaneengesloten maanden waarover je gewerkte uren worden beoordeeld. Deze periode loopt meestal gelijk aan:
het kalenderjaar, van 1 januari tot en met 31 december; of
het vakantiejaar, van 1 juni tot en met 31 mei.
Een werkgever mag voor het hele bedrijf een andere periode van twaalf maanden gebruiken. Die afwijkende periode moet dan in je arbeidsovereenkomst staan.
Bij een voltijds dienstverband bedraagt de normale arbeidstijd 1.976 uur per referteperiode. Dat komt gemiddeld neer op 38 uur per week. De gewerkte uren mogen binnen die periode van week tot week verschillen.
In een arbeidsovereenkomst kan ook een langere arbeidsduur worden afgesproken, bijvoorbeeld gemiddeld 40 uur per week. Daar moet dan wel een naar verhouding hoger loon tegenover staan.
Hoe worden meeruren gecompenseerd?
Heb je aan het einde van de referteperiode op verzoek van je werkgever meer gewerkt dan gemiddeld met jou is afgesproken? Dan heb je meeruren opgebouwd.
Voor deze vastgestelde meeruren geldt:
Je ontvangt voor ieder meeruur één uur doorbetaalde vrije tijd.
De vrije tijd moet binnen drie maanden na afloop van de referteperiode worden gegeven.
Is tijd voor tijd binnen die drie maanden niet mogelijk? Dan moet je werkgever de meeruren uiterlijk in de daaropvolgende maand uitbetalen.
De uitbetaling bedraagt 100% van je uurloon per meeruur.
Eindigt je arbeidsovereenkomst voordat de meeruren in vrije tijd kunnen worden opgenomen? Dan moeten de resterende meeruren worden uitbetaald.
Hoe worden overuren gecompenseerd?
Voor vastgestelde overuren geldt vrijwel dezelfde regeling:
voor ieder overuur krijg je één uur doorbetaalde vrije tijd;
tijd voor tijd moet binnen drie maanden na vaststelling van het overwerk worden gegeven;
lukt dat niet, dan moeten de uren uiterlijk in de daaropvolgende maand worden uitbetaald;
de uitbetaling bedraagt 100% van het normale uurloon per overuur.
Ook bij het einde van je dienstverband moeten overuren die niet meer in vrije tijd kunnen worden gecompenseerd, worden uitbetaald.
Krijg je een toeslag voor overuren?
De Horeca-cao kent geen algemene toeslag van 50% of 100% voor gewone overuren. Wanneer overuren worden uitbetaald, ontvang je volgens de standaardregeling 100% van je uurloon voor ieder overuur. Dat betekent dat het extra gewerkte uur tegen je normale uurloon wordt betaald.
Een hogere toeslag kan wel gelden wanneer hierover aanvullende afspraken zijn gemaakt in:
je arbeidsovereenkomst;
een personeelsreglement;
een bedrijfsregeling; of
een gunstigere individuele afspraak.
Verwar overwerkvergoeding niet met andere vergoedingen. Voor werken op een feestdag geldt bijvoorbeeld een aparte regeling. Ook nachtwerk levert onder de Horeca-cao niet automatisch een algemene nachttoeslag op.
Hoe vraag je tijd voor tijd aan?
Je kunt je werkgever vragen om opgebouwde tijd-voor-tijduren op een gewenst moment op te nemen. Volgens de cao moet je dit verzoek:
doen voordat het werkrooster wordt vastgesteld; en
minimaal drie weken van tevoren indienen.
Je werkgever mag het verzoek gemotiveerd afwijzen wanneer de bedrijfsvoering zich tegen opname op dat specifieke moment verzet. Dat kan bijvoorbeeld spelen tijdens een druk seizoen. De uren verdwijnen daardoor niet: ze moeten op een ander moment worden opgenomen of volgens de cao worden uitbetaald.
Mag je meeruren of overwerk weigeren?
Je werkgever mag je binnen de referteperiode niet onbeperkt verplichten extra te werken.
Grens voor meeruren bij deeltijd
Een deeltijdwerknemer kan in beginsel niet worden verplicht om meer dan 10% extra te werken boven de afgesproken arbeidsduur per referteperiode.
Heb je een arbeidsovereenkomst van minder dan 1.040 uur per referteperiode? Dan geldt een maximum van 104 meeruren. Kom je boven de toepasselijke grens, dan mag je een verzoek om nog meer uren te werken weigeren.
Grens voor overwerk bij voltijd
Je werkgever kan je niet verplichten om binnen de referteperiode meer dan 10% overwerk te verrichten ten opzichte van de normale arbeidstijd.
Bij de standaard voltijdsnorm van 1.976 uur ligt die grens op 2.173 gewerkte uren. Komt het totaal daarboven, dan mag je een verzoek om nog meer overwerk te verrichten weigeren.
Deze cao-grenzen staan los van de maximale arbeids- en rusttijden uit de Arbeidstijdenwet. Een werkgever moet zich ook tijdens drukke perioden aan die wettelijke grenzen houden.
Voorbeeld: meeruren bij een deeltijdcontract
Je hebt een arbeidsovereenkomst voor gemiddeld 24 uur per week. Over de volledige referteperiode zou je volgens je contract 1.248 uur werken. Op verzoek van je werkgever werk je uiteindelijk 1.320 uur.
Je hebt dan 72 meeruren opgebouwd. Deze uren moeten in beginsel binnen drie maanden na afloop van de referteperiode worden gecompenseerd met 72 uur doorbetaalde vrije tijd.
Lukt dat niet binnen die termijn? Dan moeten de 72 uren uiterlijk in de maand daarna tegen 100% van je uurloon worden uitbetaald.
Voorbeeld: overwerk bij een voltijdcontract
Je werkt voltijd op basis van de standaard jaarurennorm van 1.976 uur. Aan het einde van de referteperiode blijken 2.020 uren te zijn gewerkt op verzoek van je werkgever.
Het verschil van 44 uur geldt als overwerk. Je krijgt daarvoor in beginsel 44 uur doorbetaalde vrije tijd. Kan die vrije tijd niet binnen drie maanden na vaststelling worden gegeven, dan moeten de 44 uren tegen 100% van je uurloon worden uitbetaald.
Wat als je structureel meer werkt dan je contract?
Werk je structureel meer uren dan in je arbeidsovereenkomst staat? Dan kan het rechtsvermoeden van de arbeidsomvang een rol spelen. Daarbij wordt gekeken naar het gemiddelde aantal uren dat je in de afgelopen drie maanden hebt gewerkt.
Je kunt je werkgever vragen je contracturen aan te passen aan dat gemiddelde. Het contract verandert niet altijd automatisch: je werkgever kan proberen aan te tonen dat de extra uren tijdelijk waren, bijvoorbeeld door een eenmalige piek, vakantieperiode of vervanging wegens ziekte.
Bewaar daarom je roosters, loonstroken en urenregistraties. Daarmee kun je laten zien dat het hogere aantal uren geen tijdelijke uitzondering is.
Voor oproepkrachten geldt bovendien dat de werkgever na iedere periode van twaalf maanden een aanbod moet doen voor een vaste arbeidsomvang. Dat aanbod is gebaseerd op het gemiddelde aantal gewerkte uren in de voorafgaande twaalf maanden.
Wat zijn minuren?
Minuren zijn uren die je aan het einde van de referteperiode minder hebt gewerkt dan de gemiddeld afgesproken arbeidsduur, terwijl je loon wel is doorbetaald.
Aan het einde van de referteperiode gelden de volgende regels:
minuren vervallen in beginsel;
zijn de minuren redelijkerwijs jouw verantwoordelijkheid, dan kan je werkgever je vragen ze binnen drie maanden na afloop van de referteperiode in te halen;
na die drie maanden vervallen de resterende minuren;
minuren die ontstaan doordat je werkgever je onvoldoende heeft ingeroosterd, mogen niet zomaar op jou worden afgewenteld.
Eindigt je arbeidsovereenkomst en zijn de minuren redelijkerwijs jouw verantwoordelijkheid? Dan kan onder voorwaarden verrekening via de eindafrekening plaatsvinden. Je werkgever moet je vóór de einddatum wel voldoende gelegenheid hebben gegeven om de uren te werken.
Lees voor meer uitleg ook het artikel over minuren en plusuren in de horeca.
Vakantiegeld en vakantie-uren over extra uren
Wanneer meeruren of overuren worden uitbetaald, kunnen hierover ook vakantiebijslag en vakantie-uren verschuldigd zijn. De Horeca-cao bepaalt dat vakantie wordt opgebouwd over uitbetaalde meeruren- en overwerkcompensatie.
Controleer daarom op je loonstrook niet alleen het aantal uitbetaalde uren, maar ook of de bijbehorende loonbestanddelen correct zijn verwerkt.
Wat kun je doen als je uren niet kloppen?
Controleer eerst je arbeidsovereenkomst, roosters, urenregistratie en loonstroken. Noteer daarbij:
welke referteperiode jouw werkgever gebruikt;
hoeveel contracturen je hebt;
hoeveel uren je daadwerkelijk hebt gewerkt;
welke uren op verzoek van je werkgever zijn gewerkt;
welke tijd-voor-tijduren zijn opgenomen;
welke uren al zijn uitbetaald.
Vraag je werkgever of salarisadministratie vervolgens schriftelijk om een urenspecificatie en leg uit waar volgens jou het verschil zit.
Kom je er samen niet uit? Dan kun je advies vragen bij De Horecabond, CNV, het Juridisch Loket of een arbeidsrechtspecialist. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op wettelijke regels, zoals het minimumloon en de Arbeidstijdenwet, maar behandelt niet automatisch ieder individueel geschil over de uitleg van een cao. Ook KHN Nederland kan je bij aanvullende vragen van dienst zijn.
Wil je meer weten over werktijden in de horeca? Lees hier meer over op FNV Horeca.
Veelgestelde vragen over overuren in de horeca
1. Is ieder uur boven mijn rooster een overuur?
Nee. De Horeca-cao beoordeelt je uren over een referteperiode van twaalf maanden. Bij een deeltijdcontract zijn uren boven je gemiddelde contractomvang meestal eerst meeruren. Van overwerk is pas sprake wanneer je boven de normale voltijdse arbeidstijd of een langere individueel afgesproken arbeidsduur uitkomt.
2. Hoeveel uur is een voltijds dienstverband in de horeca?
De normale arbeidstijd is 1.976 uur per referteperiode van twaalf maanden. Dat is gemiddeld 38 uur per week. In je arbeidsovereenkomst kan een langere arbeidsduur zijn afgesproken, maar daar moet een evenredig hoger loon tegenover staan.
3. Krijg ik altijd extra betaald voor overuren?
Nee. De standaardregeling is tijd voor tijd: voor ieder vastgesteld meeruur of overuur ontvang je één uur doorbetaalde vrije tijd. Alleen wanneer compensatie binnen de cao-termijn niet mogelijk is, moeten de uren worden uitbetaald.
4. Wanneer moeten meeruren worden uitbetaald?
Meeruren moeten eerst binnen drie maanden na afloop van de referteperiode in doorbetaalde vrije tijd worden gecompenseerd. Lukt dat niet, dan moeten ze uiterlijk in de daaropvolgende maand tegen 100% van je uurloon worden uitbetaald.
5. Wanneer moeten overuren worden uitbetaald?
Overuren moeten eerst binnen drie maanden na vaststelling in doorbetaalde vrije tijd worden gecompenseerd. Lukt dat niet, dan moet je werkgever ze uiterlijk in de daaropvolgende maand tegen 100% van je uurloon uitbetalen.
6. Krijg ik 50% of 100% toeslag voor overwerk?
Niet op basis van de standaardregeling in de Horeca-cao. Uitbetaling tegen 100% betekent dat ieder extra uur tegen je normale uurloon wordt betaald. Het is geen toeslag van 100% boven op je gewone loon. Een hogere vergoeding geldt alleen wanneer daar binnen jouw bedrijf of arbeidsovereenkomst gunstigere afspraken over zijn gemaakt.
7. Mag ik overwerk weigeren?
Bij de normale voltijdsnorm mag je een verzoek om extra overwerk weigeren zodra het totaal boven 2.173 uur in de referteperiode komt. Je werkgever kan je namelijk niet verplichten meer dan 10% overwerk boven de normale arbeidstijd te verrichten.
8. Mag een deeltijdwerknemer extra uren weigeren?
Een deeltijdwerknemer kan in beginsel niet worden verplicht meer dan 10% aan meeruren te werken boven de afgesproken arbeidsomvang. Bij contracten van minder dan 1.040 uur per referteperiode geldt een maximum van 104 meeruren.
9. Wat als ik drie maanden lang meer werk dan mijn contract?
Dan kun je een beroep doen op het rechtsvermoeden van de arbeidsomvang. Je kunt vragen om je contracturen aan te passen aan het gemiddelde van de afgelopen drie maanden. Je werkgever kan wel proberen aan te tonen dat de extra uren slechts tijdelijk waren.
10. Wat gebeurt er met minuren?
Minuren vervallen in beginsel aan het einde van de referteperiode. Zijn ze redelijkerwijs jouw verantwoordelijkheid, dan kan je werkgever je vragen ze binnen drie maanden in te halen. Daarna vervallen ze. Minuren die ontstaan doordat je werkgever onvoldoende werk aanbiedt, komen niet zonder meer voor jouw rekening.
11. Geldt voor werken op feestdagen dezelfde vergoeding?
Nee. Werken op een feestdag kent een aparte cao-regeling. Voor een vakkracht geldt in beginsel tijd voor tijd. Kan die compensatie niet binnen drie maanden na de feestdag worden gegeven, dan vervalt de vrije tijd en geldt een toeslag van 50% over de op de feestdag gewerkte uren.
Lees meer over werken op feestdagen in de horeca.
Kort samengevat
Onder de Horeca-cao zijn uren boven je wekelijkse rooster niet automatisch overuren. De cao kijkt naar je contracturen en het totale aantal uren binnen een referteperiode van twaalf maanden.
Meeruren en overuren worden in beginsel gecompenseerd met één uur doorbetaalde vrije tijd per extra uur. Is compensatie binnen drie maanden niet mogelijk, dan moeten de uren tegen 100% van het normale uurloon worden uitbetaald. Een algemene toeslag van 50% tot 100% voor gewoon overwerk staat niet in de Horeca-cao.