Minuren en plusuren in de horeca

Geschreven door:
Jacob de Graaff

In de horeca kan je werkweek wisselen: de ene week werk je extra door drukte, de andere week ben je eerder klaar. De Horeca-cao werkt daarom met een referteperiode (een vaste meetperiode) waarin plusuren en minuren tegen elkaar kunnen wegvallen. In dit artikel leggen we uit wat dat concreet betekent voor sollicitanten en werknemers: wanneer minuren mogen ontstaan, wanneer minuren vervallen, hoe verrekening werkt, en wat er gebeurt bij uitdiensttreding. 

Snel overzicht: de belangrijkste afspraken

Binnen de horeca-cao gelden in hoofdlijnen deze spelregels:

Wat zijn minuren en plusuren in de horeca?

Minuren: minder werken dan contracturen, wél loon

Bij minuren werk je minder uren dan je gemiddeld volgens je contract hoort te werken. Je loon blijft gelijk aan je contracturen, maar de “niet-gewerkte uren” worden geregistreerd als een tekort.

Minuren ontstaan vaak doordat je werkgever je minder inroostert, bijvoorbeeld bij rustige periodes.

Plusuren: extra werken op verzoek van je werkgever

Plusuren zijn uren die je extra werkt boven je contracturen, omdat je werkgever je daarvoor inplant of vraagt. In de cao worden plusuren meestal “meeruren” genoemd.

Wanneer heet het overwerk?

Plusuren en overwerk zijn niet altijd hetzelfde. Overwerk gaat meestal over werken boven de fulltime norm (of boven de cao-grenzen). Plusuren kunnen ook ontstaan binnen normale roosterwisselingen.

Twijfel je? Dan is het slim om te checken wat er precies in je contract en de cao staat.

Simpel rekenvoorbeeld: contract 20 uur

Je contract is gemiddeld 20 uur per week.

• Week 1 werk je 15 uur → 5 minuren

• Week 2 werk je 25 uur → 5 plusuren

Over twee weken is je saldo weer 0. Dit is precies hoe verrekening in de praktijk werkt.

De referteperiode: waarom die zo belangrijk is

De horeca-cao rekent niet per maand “hard” af, maar kijkt naar je gemiddelde uren over een langere periode. Daarom is de referteperiode het ankerpunt voor:

• het bepalen of je saldo in de min of plus staat;

• het moment waarop plusuren moeten worden opgenomen of uitbetaald;

• het moment waarop minuren vervallen (of nog ingehaald moeten worden).

Hoe lang duurt een referteperiode?

Een referteperiode is altijd 12 aaneengesloten maanden.

Vaak is dat:

• kalenderjaar (1 januari t/m 31 december), of

• vakantiejaar (bijvoorbeeld 1 juni t/m 31 mei).

Een werkgever mag ook een andere periode kiezen, maar die keuze moet:

• voor alle werknemers gelijk zijn, én

• duidelijk vastliggen (bij voorkeur in contract of regeling).

Minuren in de horeca: wanneer mogen ze ontstaan?

Minuren ontstaan meestal doordat je werkgever je minder inroostert dan je gemiddeld hoort te werken, terwijl je loon wel gelijk blijft aan je contracturen.

Oorzaak werkgever: te weinig werk of planning

In de praktijk ontstaan minuren vaak doordat:

• er minder werk is;

• een event wordt geannuleerd;

• de zaak tijdelijk rustig is;

• je werkgever je te weinig heeft ingepland.

In zulke gevallen ligt de oorzaak meestal bij de werkgever.

Oorzaak werknemer: minder beschikbaar of eigen keuzes

Soms ontstaan minuren (deels) door keuzes van de werknemer, bijvoorbeeld:

• je bent structureel minder beschikbaar;

• je weigert redelijke verzoeken om extra in te halen;

• je roostert jezelf te weinig in (bij zelfroosteren);

• je ruilt structureel diensten weg.

Als de oorzaak redelijkerwijs bij jou ligt, kan dat gevolgen hebben bij verrekening of uitdiensttreding.

Tip: Leg afspraken over beschikbaarheid, ruilen en minder werken altijd schriftelijk vast.

Wanneer vervallen minuren volgens de horeca-cao?

De hoofdregel is duidelijk:

Minuren vervallen na 12 maanden

Sta je aan het einde van de referteperiode nog in de min?

Dan vervallen die minuren in principe.

Uitzondering: minuren door jouw toedoen

Ligt de oorzaak van de minuren redelijkerwijs bij jou? Dan geldt:

• je moet de minuren uiterlijk binnen 3 maanden na afloop van de referteperiode inhalen;

• daarna vervallen ze alsnog.

Mini-tijdlijn

• Maand 1 t/m 12 → referteperiode

• Einde maand 12 → minuren vervallen (tenzij eigen toedoen)

• Maand 13 t/m 15 → extra inhaalperiode

• Einde maand 15 → resterende minuren vervallen alsnog

Wat als je werkgever je niet laat inhalen?

Kun je niet inhalen omdat je werkgever je niet inroostert? Dan ligt de oorzaak meestal niet bij jou. Bespreek dit direct en leg het vast.

Plusuren (meeruren): opnemen of uitbetalen

Werk je meer dan afgesproken, dan bouw je plusuren op. De cao zegt:

Eerst tijd-voor-tijd

Meeruren worden binnen drie maanden na afloop van de referteperiode eerst gecompenseerd via tijd-voor-tijd (vrije tijd opnemen).

Lukt dat niet? Dan uitbetalen

Als tijd-voor-tijd niet mogelijk is, moet je werkgever de meeruren uitbetalen in de maand na afloop van deze periode (3 maanden) tegen 100% van je uurloon.

De praktische richtlijn die vaak wordt gebruikt:

• eerst compenseren binnen drie maanden na afloop van de referteperiode,

• lukt dat niet, dan uitbetalen in de periode daarna.

Nieuwe afspraak: zelf tijd-voor-tijd aanvragen

In de cao-update 2025-2026 mag je zelf een verzoek doen om tijd-voor-tijd op te nemen. Dit moet je minimaal 3 weken vooraf aanvragen (liefst schriftelijk). Je werkgever mag het alleen weigeren als de bedrijfsvoering dat echt niet toelaat.

Hoeveel overuren mag je werkgever vragen?

De horeca-cao stelt grenzen:

• je werkgever kan je niet verplichten om meer dan 10% boven je contract extra te werken binnen de referteperiode;

• bij contracten onder de 1.040 uur per jaar geldt een maximum van 104 uur extra.

• bij fulltime contracten (gemiddeld 38 uur per week) met een normale arbeidstijd van 1.976 uur per referteperiode van 12 maanden, geldt een maximum van 2.173 uur per referteperiode.

Kom je boven die grens? Dan mag je extra diensten weigeren.

Verrekening bij einde dienstverband (eindafrekening)

Bij het einde van je contract wordt gekeken: sta je in de plus of in de min?

1) Uit dienst met minuren

Je werkgever mag minuren alleen verrekenen met je eindafrekening als:

• de oorzaak van de minuren redelijkerwijs bij jou ligt.

Blijft er na verrekening een bedrag over dat je moet terugbetalen? Dan geldt:

• je moet die schuld binnen 2 maanden terugbetalen.

Belangrijk: zolang je contract nog loopt, moet je werkgever je in principe tot de einddatum blijven inroosteren (als er werk is), zodat je de kans krijgt om minuren in te halen.

2) Uit dienst met plusuren

Als je dienstverband eindigt en tijd-voor-tijd opnemen niet meer kan, dan moeten plusuren worden uitbetaald.

Mag je werkgever minuren verrekenen met salaris?

In de praktijk speelt verrekening meestal pas echt bij de eindafrekening.

Belangrijk uitgangspunt: ontstaan minuren doordat je werkgever je te weinig heeft ingepland, dan ligt het risico meestal bij de werkgever en is verrekening niet vanzelfsprekend.

Minuren bij feestdagen of sluiting

Een duidelijke cao-regel:

Valt een feestdag op jouw standaard werkdag en is het bedrijf gesloten?

Dan bouw je geen minuren op en ben je doorbetaald vrij.

Dit principe helpt ook bij andere situaties waarin jij niet kunt werken doordat het bedrijf gesloten is.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wanneer vervallen minuren in de horeca?

Minuren vervallen aan het einde van de referteperiode (12 maanden). Alleen als de oorzaak redelijkerwijs bij jou ligt, krijg je nog maximaal 3 maanden om ze in te halen.

Wat is een referteperiode?

Een vaste periode van 12 maanden waarin je werkgever je uren gemiddeld beoordeelt en plus- en minuren met elkaar verrekent.

Mag mijn werkgever minuren verrekenen met mijn eindafrekening?

Ja, maar alleen als de oorzaak van de minuren redelijkerwijs bij jou ligt.

Ontslag nemen met minuren: moet ik terugbetalen?

Alleen als de minuren redelijkerwijs door jouw toedoen zijn ontstaan. Dan kan verrekening plaatsvinden en moet je eventueel resterend bedrag binnen 2 maanden terugbetalen.

Moet ik plusuren altijd uitbetaald krijgen?

Niet direct. Eerst geldt tijd-voor-tijd. Als dat niet lukt binnen de afgesproken termijn na afloop van de referteperiode, moeten de uren tegen 100% worden uitbetaald.

Ik heb minuren, maar mijn werkgever roostert me niet in. Wat nu?

Vraag schriftelijk om een planning waarmee je je minuren kunt inhalen. Als je werkgever je niet laat inhalen, ligt de oorzaak meestal niet bij jou.

Praktische tips voor werknemers

• Controleer maandelijks je urenregistratie en loonstrook.

• Vraag welke referteperiode jouw werkgever hanteert.

• Houd zelf je uren bij (rooster, wijzigingen, verlof, ziekte, extra diensten).

• Ga je uit dienst? Vraag vooraf een overzicht van je plus- en minuren en de berekening van de eindafrekening.

• Bij twijfel: vraag altijd om onderbouwing met roosters en urenregistratie.

Conclusie: zo voorkom je gedoe over minuren en plusuren

De horeca-cao maakt schommelingen in je rooster mogelijk, maar koppelt alles aan de referteperiode van 12 maanden. Daardoor kunnen plusuren en minuren elkaar compenseren.

Minuren vervallen meestal na 12 maanden, behalve als ze aantoonbaar door jouw toedoen zijn ontstaan. Plusuren moeten in principe eerst worden opgenomen als vrije tijd en anders worden uitbetaald.

De meeste discussies ontstaan door onduidelijke registratie of misverstanden. Daarom geldt: houd zelf je uren bij en vraag op tijd om inzicht.

Dit artikel is gecontroleerd door:

Sander (A.J.C.) Theunissen
Advocaat Arbeidsrecht (Counsel) - CLINT | Littler

Sander (A.J.C.) Theunissen heeft meer dan vijftien jaar ervaring en is gespecialiseerd in arbeidsrecht en medezeggenschapsrecht. Hij heeft onder andere voor ervaring opgedaan in arbeidsrecht voor de horeca.